Gebruikershulpmiddelen

Site-hulpmiddelen


clockwork_orange_a_-_ii

Titel: A Clockwork Orange

Nederlandse/Belgische titel: -

Uitgebracht: Nederland, 20 april 1972 / België, 15 september 1972 (Gent)

Genre: Science Fiction/Misdaad/Drama | 136 min. | 14 jaar

Productiemaatschappij: Warner Bros. | Budget: $2.200.000 (geschat)

Oorspronkelijk uitgebracht: Canada, 19 december 1971 (Toronto)

Regisseur:
Kubrick, Stanley

Auteur(s) | Bedenkers(s):
Kubrick, Stanley (screenplay), Burgess, Anthony (novel)

Boek als: Boze jongens - A Clockwork Orange
Strip als: -
Hoorspel / Luisterboek als: -


Acteurs / Stemmen o.a.:
McDowell, Malcolm - (Alex)
= Magee, Patrick - (Mr. Alexander)
= Bates, Michael - (Chief Guard)
= Clarke, Warren - (Dim)
Clive, John - (Stage Acto)
= Corri, Adrienne - (Mrs. Alexander)


Korte inhoudsopgave:
Het verhaal wordt verteld door en getoond vanuit het standpunt van Alex, een adolescent die de leiding heeft over een jeugdbende. Samen met Pete, Georgie en Dim schept hij genoegen in het ondernemen van criminele activiteiten, waarbij geweld een onmisbaar ingrediënt is. Hun idee van een leuke avond omvat vechtpartijen, een dronken zwerver schoppen, joyriding, diefstal, overvallen en verkrachting. De lakse houding van Alex' ouders draagt weinig bij aan de verbetering van zijn gedrag, net zomin als de pogingen van meneer Deltoid, zijn reclasseringsambtenaar.

Wanneer er onenigheid ontstaat tussen de bendeleden, komt Alex' positie als bendeleider in het gedrang. Er volgt muiterij: Georgie en Dim laten Alex in de val lopen door hem aan te zetten tot een diefstal bij de rijke mevrouw Weathers. Tijdens deze actie, waarbij ze zijn uitgedost met bizarre maskers, wordt mevrouw Weathers door Alex neergeslagen met een kunstwerk: een enorme aardewerken penis. Als Alex het huis verlaat, wordt hij op zijn beurt neergeslagen door Dim en zo achtergelaten tot de politie arriveert. Alex wordt opgepakt en wanneer blijkt dat mevrouw Weathers Alex' geweldpleging niet overleefd heeft, wordt hij veroordeeld tot 14 jaar wegens moord.

Alex zal echter maar twee jaar uitzitten. Hij heeft het geluk dat hij geselecteerd wordt voor een wetenschappelijk experiment, dat gesteund wordt door de regering. Dit experiment is een excentrieke vorm van therapie die elke onverbeterlijke crimineel moet veranderen in een modelburger. Alex wordt als proefpersoon gebruikt, hij moet naar gewelddadige films kijken terwijl hij is ingespoten met een goedje waarvan hij misselijk en ziek wordt. Aldus probeert de therapeut hem te conditioneren: geweld = ziek worden. Tijdens één van de films wordt de negende symfonie van Ludwig van Beethoven gespeeld als achtergrondmuziek, Alex is een groot bewonderaar van Beethoven, maar zal daarna ook bij het horen van de negende symfonie ziek worden. De therapie slaat aan en al na enkele weken therapie wordt Alex vrijgelaten.

Bij thuiskomst blijken zijn ouders Alex' kamer verhuurd te hebben, hij komt op straat te staan. In de buitenwereld blijkt al snel dat de therapie werkt, bij de minste vorm van geweld wordt Alex misselijk en volledig incompetent om te ageren. Nu hij niet meer in staat is zichzelf te verdedigen, is Alex een gemakkelijk doelwit voor de harde buitenwereld. Hij wordt het slachtoffer van geweld als hij zijn oude maten tegenkomt die nog een appeltje met hem te schillen hebben. Gewond vlucht hij naar een huis in de buurt waar hij wordt opgevangen. De heer des huizes herkent Alex niet direct als degene die hem jaren daarvoor in zijn eigen huis heeft overvallen. Deze overval kostte zijn vrouw het leven en de man kwam in een rolstoel terecht. Als Alex in bad zit en 'Singing in the rain' zingt, herkent de man Alex echter wel, Alex zong hetzelfde lied tijdens de overval. De man laat niet merken dat hij Alex heeft herkend. Tijdens een maaltijd verhaalt Alex over zijn behandeling in de gevangenis en vertelt ook dat hij ziek wordt van de negende symfonie van Beethoven. De heer des huizes verdooft Alex met een slaapmiddel, sluit hem op in een torenkamer en draait in de kamer eronder de negende symfonie. Alex wordt doodziek van de muziek en werpt zich in wanhoop uit het raam. Hij overleeft de val en belandt met gebroken ledematen in het ziekenhuis.

De media pikken het verhaal op en menen dat Alex een zelfmoordpoging heeft gedaan vanwege het onconventionele therapeutische experiment. Alex wordt in de kranten afgeschilderd als een slachtoffer van staatsterreur. Alle media-aandacht bouwt zich op tot een schandaal, dit brengt de regering die achter het experiment stond in verlegenheid. De minister van binnenlandse zaken belooft Alex volledige reïntegratie in de maatschappij, als hij bereid is in zijn verklaringen de regering buiten schot te houden. Als cadeau krijgt Alex een concert van de minister: de negende symfonie van Beethoven. Alex wordt niet ziek, waarmee het de kijker duidelijk is, dat de val uit het raam de therapie blijkbaar teniet heeft gedaan. Tijdens het laatste beeld van de film horen we de negende symfonie en zien we een fantasie van Alex: een geromantiseerde verkrachtingsscène. De cirkel is rond, het verhaal kan herbeginnen.

Opmerkingen:
“A Clockwork Orange” was meteen een gigantisch commercieel succes, al kreeg de film gemengde kritieken. De gewelddadige scènes zorgden voor veel controverse, zeker toen er een reeks copy-cat moorden en verkrachtingen plaatsvonden, geïnspireerd door de film.

Kort na de première werd in Londen een zwerver mishandeld, zoals ook in de film gebeurt. Enkele weken later vond er een verkrachting plaats die ook bepaalde overeenkomsten vertoonde met “A Clockwork Orange”. De daders zeiden geïnspireerd te zijn door de film.

Kubrick zelf werd lastiggevallen en gestalkt door fans die geobsedeerd waren door de film en zich gedroegen als Alex. Tegelijkertijd kreeg Kubrick dreigbrieven van mensen die de film zagen als een bedreiging voor de maatschappij en Kubrick verantwoordelijk achtten voor de verloedering ervan.

Uiteindelijk besloot Kubrick in 1972 de distributie van de film in het Verenigd Koninkrijk tegen te houden tot na zijn dood. Bij de re-release in 2000, een jaar na zijn dood in 1999, had de film inmiddels een cult-status. In Amerika werd de film wel toegelaten, zij het in zwaar gecensureerde vorm. In Nederland en België ging de film wel in zijn volledige vorm in première.

Ook Burgess was ontevreden. Volgens hem lag in de film de nadruk te veel op seks en geweld, en niet op psychologie. Hij distantieerde zich van de film en maakte in 1976 een toneelstuk waarmee hij zijn eigen versie van het verhaal aan het publiek liet zien.

Kubrick nam de gehele film op in zijn eigen filmstudio en schoot slechts een paar buitenopnames in en nabij Londen. De film werd in 48 weken opgenomen en kostte 4 miljoen pond, wat naar zijn normen zeer goedkoop was.

Voor de filmopnamen gebruikte Kubrick de Amerikaanse versie van Anthony Burgess' roman. Deze versie mist het 21ste en laatste hoofdstuk dat in de oorspronkelijke Britse uitgave wel aanwezig is. Omdat Kubrick alleen de Amerikaanse versie kende, ontbrak dus ook in de film deze epiloogscène. Burgess was hierdoor vanzelfsprekend erg ontevreden. Kubrick zelf hield altijd vol dat hij destijds niet wist dat er nog een laatste hoofdstuk was.

Info:
A Clockwork Orange is een Britse film uit 1971 geregisseerd door Stanley Kubrick en gebaseerd op de gelijknamige roman uit 1962 van Anthony Burgess.


clockwork_orange_a_-_ii.txt · Laatst gewijzigd: 2017/08/29 17:16 door prediker



Er zijn 22 bezoekers online